Madaxweyne ku-xigeenka jamhuuriyada Somaliland Axmed Yuusuf yaasiin ayaa maanta shahaadooyin gudoonsiiyey Dufcadii saddexaad ee ka qalin-jabisay Jaamacada Hargeysa, Dufcadan oo dhameyd 75 Arday waxay dhameysteen labada Kuliyadood Ganacsiga iyo Sharciga ee Jaamacada Hargeysa.

Munaasibadii loo sameeyey xaflada qalinjabinta ee dufcada sadexaad ayaa waxa ka soo qeyb galay Madaxweyne kuxigeenka jamhuuriyada Somaliland Md, Axmed Yuusuf Yaasin, Gudoomiyaha Golaha wakiilada C/raxmaan Maxmed C/laahi (C/raxmaan Cirro), Gudoomiyaha Xisbiga UCID Fysal Cali waraabe, Gudoomiye kuxigeenka kowaad ee Golaha wakiilada C/casiis Maxamed Samaale, wasiirka hawlaha Guud, Siciid Sulub Maxamed, wasiirka cadaalada Axmed Xasan Cali (Casoowe), wasiir ku xigeenka waxbarashada Axmed Cali Madar, maamulka jaamacada hargeysa iyo xildhibaano walidiin, iyo marti shafar kale oo tiro badan.

Waxa halkaasi ugu horeyba waxa gudoomiyaha jaamacada hargeysa C/haybe Cilmi Warsame tilmaamay ardayda dhigata jamaca hargeysi ay dhan yihiin 1600 oo arday, oo tirade habluhu yihiin 393 hablood,

Waxaanu sheegay ardeyda ka qalinjabisay maanta ay dhan yihiin 75 ardey oo ka qalin jabiyey shuruucda iyo ganacsiga, iyadoo 48 arey oo ka mid ahi ay barteen maamulka aiyo maareynta, halka ay 27 ardeyna ay barteen cilmiga sharciga.

Gudoomiyaha Jaamacada hargeysa waxa uu sheegay inay sanadkan markii u horeysay ay ardeyi ka qalin jabisay kuliyada sharciga, oo ka mid ah qeybaha ugu muhiinsan ee laga barto jaamacada Hargeysa

Waxa isna halkaasi ka hadlay Madaxweyne ku-xigeenka somaliland Md, Axmed Yuusuf Yaasiin hanbalyey ardeydii ka qalinjabisay jaamacada Hargeysa, isagoo salaana u soo jeediyey shirgudoonka Golaha wakiilada, Xisbiyada , Golaha wasiirada iyo bulsha weynta iyo ardeyda ka soo qeybgashay xaflada qalin jabinta.

Waxa uu Madaxweyne kuxigeenku sheegay mar uu ka hadlayey baahida loo qabo inay soo baxaan jiil aqoon leh waxa uu yidhi “ Ardeydan ugu horeysay ee dhameysatay sharciga waxay ahaayeen qaar loo baahna, waayo Somaliland sharci yaqaankeedu uu yaraa, waxaan xasuusutaa mar la isla lahaa isku shaandheyn ku sameeya garsoorayaasha in la waayey cid lagu bedelo, waxaan ka mid ahaa (Madaxweyne kuxigeenka) ardeydii fdhiday class-kii kan ka horeeyey , waana xaaraan inaan ka maqnaado Maantaa(Qalinjabinta), Aniguna meesha ka dhigi mayo masrax siyaasadeed”Ayuu yidhi Madaxweyne kuxigeenka Somaliland.

Madaxweyne kuxigeenku waxa uu tilmaamay inay rag u hanqaltaagayaan muqdisho, isagoo arrintaa ka hadlayana waxa uu yidhi “ Maanta rag leh wadaadiin ayaan nahay oo diin ayaan wadnaa ayaa u hanqal taagaya Koonfur, caadifad ku noqon mayno, caadifad waa tii 1960-kii ina hoday” Ayuu yidhi Axmed Yuusuf

Maaha inagoo calankeena ay ku qoran tahay tawxiidku inaan nidhaahno (Somaliland), waxaan daba galaynaa maxaakiimta “Haday tahay cili iyo diinba, inaga ayaa geynay koonfur 1960-kii maaha maanta inagoo wada calankeenii oo ay ku qoran tahay tawxiidku, inaynu nidhaahno maxaakiinta (Muqdisho), ayeynu daba galaynaa bustaha iska qaada oo way joogaan dhalinyadii 1960-kii”Ayuu yidhi

Waxa uu carabka ku adkeeyey inaan la arag masaajid laga leeyahay Somaliland waa muqadas, waxaanu yidhi “ Arki maysid masaajid laga leeyahay Somaliland waa muqadas, waar meesha maxaa ku jiraa, ha laga baxo huurka, oo ninka masaajid ka iimaankii xaqa ha ku adimo, calankan(Somaliland) calan kale aan la hoosgayn, waayo waa habeenkii xalay oo tagey, ninwaloowba quuso, laakin kiina dabao gelayaa waa yeelkii, in yar oo caadifada in halkaa (Muqdisho) loogu shubo, waar koonfur 15 sanadood ayey dawlad la’ayd, oo halkaynu (Somaliland) mareynay 1991 ayey marayaan, markay 15 sanadood is xukumaan markaa calalaheeda”Ayuu yidhi

Waxa uu si kuluul carabka ugu adkeyey raga ka yimi dibada Finland iyo Mareykanka, ee doonaya iney la mid noqdaan ragii 300 sanadood joogay inaanay ahayn qaar habeen jirey,

Waxa isna halkasi ka hadlay gudoomiyaha xisbiga Mucaaridka ee UCID faysal Cali waraabe uu mahad naq balaadhan u jeediyay dufcadii 3-aad ee ka qalinjabisay jaamacada hargeisa iyo dhamaanba haayadihii gacanta ka geystay.

Gudoomiyaha xisbiga UCID ayaa tilmaamay inaanay madaxweynaha iyo ku xigeenkiisu inaanay meelaha privet-ka ee aaanay lugta kulahay inaanay iman, isagoo arrintaa ka hadlayana waxa uu yidhi “ Halkan (jaaamacada Hargeysa) madaxweynuhu kama muuqdo, waaanan soo dhaweynayaa, waxaaanan kula talinayaa (Rayaale)iyo ku xigeenkiisu meelaha aanay gacanta ku lahayn,sida waxa ay sameystaan NGO-daiyo Privat–ku inaaanay iman oo ay ku dadaalaan inay wax sameeyaan kuwa (jaamacada) oo aan ka qeyb galno”Ayuu ydhi Faysal Cali waraabe

Mar uu gudoomiyaha Xisbiga UCID ka hadlayey shaqo la’aanta ku timaada ardeyda Somaliland Markey jaamacadaha dhameystaan, iyo dhiibatada ay u horseedo ee loo baahan yahay in laga hortago, isagoo arrintaa ka hadlayana waxa uu yidhi “ Waxa Nasiib darro ah in ardeyda maanta halkan(jaamacada) ka qalin-jabisay, aanay jirinj meel ay shaqo ka helaan oo ay shaqadoodu tahay Zero, waxaanan kula dardaarmayaa inaanay doonyaha raacin oo aanay dhiman, ee ay sabraan, xukuumaduna u hawlgasho sidii shaqo loogu heli lahaa, waxaanan ogahay inay ardey badan iyo dhalinyaro reer Somaliland ahi ay ku halaagmeen badaha , waxaad BBC-da ka maqashaan ee looma ooyaankii waa da’yarteeni iyo dadkeeni ee ogaada, waxaanan leeyahay ha raacina wadadaa ee samra! Samra!samra!”Ayuu yidhi Gudoomiyaha Xisbiga UCID.

Mar uu ka hadlayey Faysal Cali waraabe Qorshayaasha la gudboon inay xukuumadu u sameyso waxa uu yidhi “Waan in ardeyda dhameysata jaamacadaha loo sameeyo qorshe xukuumaduna la timaado siyaasad lagu shaqaaleeyo,si looga hortago dhibaatooyin badan, oo da’yarteena aqoonyahanka ah la soo dersi karta”Ayuu yidhi Gudoomiye Faysal.

Gudoomiyaha Xisbiga UCID, waxyaabaha shaqo la’aanta sababay ee horseedaya shaqo la’aanta ba’an ee wadanka ka jirta ay masuul ka tahay miisaaniyada wadanka oo lagu siidaayey dad aan cilmi u lahayn “ Haddii aynu ku sii daynay miisaaniyada dad aan cilmi lahayn, oo aan iimaan lahayn, waxay la mid tahay qof inta uu joonyad biriisa soo qaatay oo jiir meel kula xareeyey, sow jiirku wada cunimaayo, waa in jiirkaa laga ilaaliyaa xukuumaduna waxay shaqo ku abuuri kartaa, Markey miisaaniyadeena hagaajino”Ayuu yidhi

Faysal waxa uu tilmaamay tacliinta aynu baranaynaa inaanay noqon mid ay fursad u helaan dadka wax haystaa uun, isagoo ariintaa ka hadlaya waxa uu yidhi “ Waa in waxbarashada la tayeeyaa, oo inta ay xukuumadu hayso ku filaantaa, si ay caruurtu waxbarasho wanaagsan u helaan mid lacag haysta iyo mid kaleba, maaha inuu ardeygii wax haystay inuu galo iskuul Private, kii miskiinka ahaana uu galo iskuul uu macalinkiisii waxba qaadan oo aanay tamaashiir iyo buugaag”Ayuu yidhi Gudoomiyaga Xisbiga UCID.

Isaoo hadalkiisa sii watada waxa uu intaa raaciyey oo uuu yidhi marka aanu isnidhaahno wax hagaajiya, waa lana caayayaa (Xukuumada), markaa cayda ha la joojiyo oo wax ha la saxo,

Mar uu ka hadlayey xaalada Geeska Afrika kataagan inaynaan dhegaha ka fureysan, isago arrintaa ka hadlayanwaxa uu yidhi “Waxa aad ogtihiin waxa ka socda geeska Afrika shalay hub ayaa la dejiyey Garooew, maalin horena Muqdisho ayaa la dejiyey , maaha inaynu dhegaha ka fureysano, oo waxaas oo dhan inaga ayey inagu soo socdaan, waxaynu nahay dad isku Afa, isku diina, laakiin dalka waa lakala leeyey, Somaliland-na inaga ayaa leh, cid aan u dhalan Somaliland inoogu iman mayso, inaga(dadka reer Somaliland) ayuu ilaahay inoo abuurey, oo inaga ayaa xukumidoona haduu alle yidhaahdo, AMA KHAMIIS HA SOO XIDHO AMA KOOFIYAD, waa inaynu fejignaana ee maaha inaynu iska fadh-fadhino oo aynu dadkeena koontiidhar ku xidhxidhno, waynu ka bixi koontiidharka oo umada ayeynu noqon”Ayuu yidhi Faysal Cali waraabe.

Waxa isna halkaasi ka hadlay Wasiir ku xigeenka Wasaarada Waxbarashada iyo labadii ardey ee ugu kala sareeyey labada kuliyadood.

News Source : Hadhwanaag News Network

Photo : Jamaal Ibrahim Maxamed
jamaal@somalilandedu.com
Somaliland Education Network
Hargeysa